bannerimage

Gewichtstoename rond de menopauze

Geschreven door: Liesbeth van Duijn
07 september 2020

bannerimage

Gewichtstoename rond de menopauze

Geschreven door: Liesbeth van Duijn

De menopauze, een periode waar bijna elke vrouw tegen op ziet of zelfs van gruwelt. Slecht slapen, opvliegers en transpireren, geen enkele vrouw zit er echt op te wachten. Vaak gaat deze periode ook nog eens gepaard met ongewenste gewichtstoename. Er zijn vele factoren die hier een rol bij spelen, zoals hormonen, genen en voeding en leefstijl. Maar hoe werkt dit dan precies en komt elke vrouw aan tijdens de menopauze? In hoeverre kun je deze gewichtstoename voorkomen?

Onze hormonen tijdens de overgang

De hormonale veranderingen in het leven van de vrouw

De menopauze is een hormonale verandering die alleen voorkomt bij vrouwen. Dit is echter niet de enige hormonale verandering die een vrouw meemaakt in haar leven. Er treden 4 periodes van hormonale veranderingen op tijdens het leven van een vrouw. Om de menopauze beter te begrijpen worden de 4 periodes toegelicht:

De pre-menopauze
Deze periode kenmerkt zich als de vruchtbare periode van de vrouw. Tijdens deze periode kan een vrouw zwanger worden. Deze periode start in de puberteit met de eerste menstruatie en eindigt met de laatste menstruatie. De duur van deze periode verschilt per individu, maar duurt ongeveer 30 tot 40 jaar.

De peri-menopauze
Dit is het voorstadium van de menopauze. Tijdens deze periode beginnen de oestrogeenspiegels en progesteron niveaus geleidelijk aan te dalen. Deze fase treedt bij de meeste vrouwen op tussen de leeftijd van 40 tot 50 jaar. De peri-menopauze kenmerkt zich door een aantal symptomen, zoals opvliegers en het snel warm hebben, slecht slapen, een onregelmatige menstruatiecyclus, stemmingswisselingen én gewichtstoename.

De menopauze
Men spreekt officieel van de menopauze als een vrouw 12 maanden lang geen menstruatie meer heeft gehad. Vanaf dat moment is een vrouw ook niet meer vruchtbaar. De gemiddelde leeftijd waarop op dit gebeurt is 51 (1). Tijdens de menopauze hebben veel vrouwen erge klachten. Maar niet bij iedereen zijn deze klachten in dezelfde hevige mate aanwezig. De aanwezigheid/hevigheid van de klachten hangt vaak af van verschillende factoren, zoals voeding.

De post-menopauze
Deze periode start eigenlijk direct nadat een vrouw 12 maanden niet gemenstrueerd heeft. Tijdens deze periode is er vaak nog sprake van hormonale en fysieke veranderingen, zoals opvliegers en gewichtstoename.

Vrouw tijdens de menopauze

Hormonale veranderingen en de stofwisseling

Vrouwen krijgen in hun leven dus te maken met verschillende hormonale veranderingen. Deze hormonale veranderingen hebben dus vaak gewichtstoename als gevolg. Maar hoe gaat dat in zijn werk? Waarom veroorzaken deze hormonale veranderen een toename in het gewicht?

Deze hormonale veranderingen hebben te maken met twee hormonen, namelijk progesteron en oestrogeen. Rondom de menopauze worden beide hormonen in verminderde mate geproduceerd. Dit is een geleidelijk proces: Tijdens de peri-menopauze gaat het progesteronniveau geleidelijk aan omlaag en de oestrogeengehaltes fluctueren. Later in de peri-menopauze gaan de eierstokken heel weinig oestrogeen produceren. Deze verminderde productie van oestrogeen heeft als gevolg de onregelmatige menstruatie waar de meeste vrouwen last van hebben in de peri-menopauze.

Productie oestrogeen

Tijdens de menopauze wordt de productie van oestrogeen in de eierstokken nog minder en uiteindelijk zal ook de menstruatie in zijn geheel stoppen. De productie van oestrogeen gaat elders in het lichaam verder. Er wordt in andere weefsels, zoals borst- en hersenweefsel, oestrogeen aangemaakt vanuit androgenen. De productie van oestrogeen in de eierstokken wordt dus zeer laag, maar de productie van oestrogeen in andere weefsels stijgt. De hoeveelheid oestrogeen in het bloed blijft echter zeer laag (2). Hoge en lage oestrogeenspiegels staan in verband met vetopslag. Rondom de menopauze zorgen de lage oestrogeengehaltes in het bloed voor vetopslag van visceraal vet: dit is vet in de buikholte en rondom de vitale organen. Visceraal vet is gerelateerd aan insulineresistentie, diabetes, hart- en vaatziekten en nog een tal aan andere gezondheidsproblemen (3).

Andere factoren

De veranderingen in de hormoonspiegels veroorzaken dus vetopslag van voornamelijk visceraal vet. Dit verschilt echter per individu. Niet elke vrouw komt kilo’s aan in gewicht.
Gemiddeld is de schatting dat vrouwen 1 à 2 kilo aankomen tijdens de peri-menopauze (4). Sommige vrouwen kunnen echter ook veel meer aankomen. Vrouwen die al met overgewicht kampen, hebben een grotere kans op meer gewichtstoename rondom de menopauze.

Er zijn echter nog meer factoren die de gewichtstoename rondom de menopauze bevorderen. Veel van deze factoren hebben ook weer te maken met hormonale veranderingen in het lichaam.

Honger en aankomen tijdens de overgang

Minder verzadiging en meer honger

Rondom de menopauze hebben veel vrouwen last van een grotere eetlust door de hormonale veranderingen. Ook dit is vaak een factor die bijdraagt aan gewichtstoename in deze periode. Uit onderzoek blijkt dat het gehalte van het hormoon ghreline aanzienlijk hoger is onder vrouwen in de peri-menopauze. Het hormoon ghreline staat bekend als het ‘honger hormoon’ (5). 

De lage oestrogeenspiegels veroorzaken ook problemen in de functie van het hormoon leptine. Leptine is tevens verantwoordelijk voor een verzadigingsgevoel en regelt ook de eetlust en drang naar suiker (6,7). De meeste vrouwen reageren hierop door meer en vaker te gaan eten en hierdoor slaan zij ook meer vet op.

Insulineresistentie

Dalende oestrogeen tijdens de menopauze maken je gevoeliger voor insulineresistentie. Vrouwen in de menopauze hebben vaker een hoog nuchter insulinegehalte en insulineresistentie, wat zorgt voor gewichtstoename en een verhoogd risico op een heleboel aandoeningen, zoals diabetes en hart- en vaatziektes (6, 8).

Conclusie

De menopauze is iets wat je als vrouw helaas niet kunt voorkomen. Wel kun je ervoor zorgen dat de menopauze gepaard gaat met zo min mogelijk klachten en zo min mogelijk problemen met het gewicht.
De menopauze wordt gekenmerkt door een tal aan veranderingen in de hormonale huishouding en stofwisseling. Met de juiste hormoontherapie kun je een heleboel vervelende gevolgen van de menopauze voorkomen. Wanneer de stofwisseling en de hormoonhuishouding op de juiste manier wordt beïnvloed, kan men onder andere buikvet  verminderen en de insulinegevoeligheid verbeteren (9).

Maar hoe doe je dat dan?

Nederland Slank biedt een persoonlijk voedingsplan gebaseerd op bloedonderzoek waarmee de stofwisseling en de hormoonbalans in het lichaam wordt gereguleerd. Dit voedingsplan bestaat uit normale, gezonde voeding en is gemakkelijk vol te houden. Veel vrouwen hebben na het volgen van het voedingsplan weinig of geen last meer van de gevolgen van de overgang én behalen hun streefgewicht.

Dus wil ook jij de menopauze zo klachtenvrij mogelijk door komen én wil jij al die overtollige kilo’s voorkomen of verhelpen? Vraag een gratis consult aan en Nederland Slank helpt je verder!

 

Referenties:

[1] Laven JS. (2015). Genetics of Early and Normal Menopause. 

[2] E. R. Simpson, M. Misso, K. N. Hewitt, R. A. Hill, W. C. Boon, M. E. Jones, A. Kovacic, J. Zhou, C. D. Clyne. (2005). Estrogen—the Good, the Bad, and the Unexpected

[3] Mauvais-Jarvis F, Clegg DJ, Hevener AL. (2013). The role of estrogens in control of energy balance and glucose homeostasis.

[4] Lovejoy JC. (1998). The influence of sex hormones on obesity across the female life span.

[5] Sowers MR, Wildman RP, Mancuso P, Eyvazzadeh AD, Karvonen-Gutierrez CA, Rillamas-Sun E, Jannausch ML. (2008). Change in adipocytokines and ghrelin with menopause.

[6] Boonyaratanakornkit V, Pateetin P. (2015). The role of ovarian sex steroids in metabolic homeostasis, obesity, and postmenopausal breast cancer: molecular mechanisms and therapeutic implications.

[7] Fernando Lizcano, Guillermo Guzmán. (2014). Estrogen Deficiency and the Origin of Obesity during Menopause.

[8] Proudler AJ, Felton CV, Stevenson JC. (1992). Ageing and the response of plasma insulin, glucose and C-peptide concentrations to intravenous glucose in postmenopausal women.

[9] Salpeter SR, Walsh JM, Ormiston TM, Greyber E, Buckley NS, Salpeter EE. (2006). Meta-analysis: effect of hormone-replacement therapy on components of the metabolic syndrome in postmenopausal women.

Liesbeth van Duijn

Geschreven door: Liesbeth van Duijn

Diëtist en orthomoleculair therapeut

Werd dietist aan de Haagsche Hogeschool, Orthomoleculair en Epigenetisch therapeut via Natura Foundation en BrainQ en NLP Master practioner bij Richard Bandler zelf. Als diëtiste, die ooit worstelde met overgewicht en slechte eetpatronen, is zij ook ervaringsdeskundige in het afslanken. Daarbij ligt de focus op de hormoonhuishouding, en de besturing van neuro-transmitters welke van groot belang zijn bij succesvol afvallen en fit worden.