Als klachten psychisch lijken, maar lichamelijk beginnen
Veel mensen voelen zich al jaren niet goed.
Moe. Somber. Overprikkeld. Zwaarder dan ze zouden willen. Of simpelweg zichzelf kwijt.
Vaak krijgen ze te horen dat het stress is. Dat het ‘erbij hoort’. Of dat het psychisch is.
Maar wat als het lichaam nooit écht is meegenomen in dat verhaal?
Mijn eigen aanleiding
Al meer dan twintig jaar weet ik dat mijn schildklier niet goed functioneert door een auto-immuunreactie. Daarom gebruik ik al die tijd een andere vorm van schildkliermedicatie dan de standaard: natuurlijk schildklierhormoon, destijds voorgeschreven door een arts in België.
Onlangs moest ik opnieuw van medicatie wisselen. Niet omdat mijn schildklier slechter ging functioneren, maar juist omdat hij de afgelopen jaren aantoonbaar beter is gaan werken. Zo’n aanpassing is geen simpele rekensom — zeker niet als gespecialiseerde begeleiding tijdelijk wegvalt.
Dat proces bracht opnieuw iets scherps aan het licht:
hoeveel mensen rondlopen met schildklierproblemen die nooit goed zijn herkend, laat staan goed zijn uitgevraagd.
Schildklierklachten komen zelden alleen
De schildklier is geen los orgaan. Ze beïnvloedt het hart, de stofwisseling, het brein, het hormonale systeem, het botmetabolisme en het immuunsysteem. Bij een langdurig ontregelde schildklier ontstaan daarom vaak meerdere samenhangende gezondheidsproblemen.
Cardiovasculair
- Hartritmestoornissen (zoals extrasystolen en boezemfibrilleren)
- Hartkloppingen of juist een trage hartslag
- Verhoogde of verlaagde bloeddruk
- Verminderde inspanningstolerantie
- Verhoogd cardiovasculair risico bij langdurige hypo- of hyperthyreoïdie
Deze klachten worden regelmatig aan stress toegeschreven, terwijl de hormonale aansturing van het hart verstoord is.
Lipiden & cholesterol
- Verhoogd totaal cholesterol en LDL bij hypothyreoïdie
- Verminderde afbraak van lipoproteïnen
- Onbegrepen dyslipidemie ondanks “gezonde leefstijl”
Niet zelden volgt behandeling met statines, terwijl de onderliggende schildklierfunctie onvoldoende wordt meegenomen.
Metabool & gewicht
- Moeite met afvallen of onverklaarbare gewichtstoename
- Insulineresistentie
- Verstoorde vet- en glucoseverbranding
- Verlaagde ruststofwisseling
Het lichaam staat letterlijk in een energiespaarstand.
Botdichtheid & skelet
- Verminderde botdichtheid
- Verhoogd risico op osteopenie en osteoporose
- Versnelde botafbraak bij langdurige hyperthyreoïdie
- Spier-botdisbalans met verhoogd valrisico
Vooral bij vrouwen wordt dit vaak pas laat herkend.
Neurologisch & psychisch
- Somberheid of depressieve klachten
- Angst, paniek, innerlijke onrust
- Prikkelbaarheid en emotionele instabiliteit
- Brain fog en concentratieproblemen
- ADHD-achtige klachten bij volwassenen
Hier belanden mensen niet zelden in een psychisch traject, terwijl de lichamelijke biologie niet volledig is uitgesloten.
Spieren, bindweefsel & herstel
- Spierzwakte en spierpijn
- Slecht herstel na inspanning
- Stijfheid en gewrichtsklachten
- Versnelde spierafbraak bij langdurige ontregeling
Vaak afgedaan als stress, leeftijd of “weinig conditie”.
Hormonale as (schildklier – bijnier – geslachtshormonen)
- Cortisolontregeling
- Verergering van overgangsklachten
- Libidoverlies
- Menstruatiestoornissen
- Slaapproblemen
Deze systemen functioneren niet los, maar als één geheel.
Auto-immuun & inflammatoir
Bij auto-immuun schildklierziekten zoals Hashimoto zie je vaak:
- Chronische laaggradige ontsteking
- Darmproblemen en verhoogde darmpermeabiliteit
- Combinatie met andere auto-immuunziekten
- Verhoogde gevoeligheid voor voedingstriggers
Hier is voeding geen bijzaak, maar een structureel onderdeel van de aanpak.
“Uw waarden zijn normaal”
Veel mensen krijgen te horen dat hun bloedwaarden ‘prima’ zijn. Vaak is alleen TSH gemeten. Soms ook T4. Maar wat zelden echt wordt bekeken, is de omzetting naar actief schildklierhormoon (T3).
Die omzetting is gevoelig voor:
- stress
- ontsteking
- voedingstekorten
- darmproblemen
- langdurige overbelasting
Het gevolg?
Een lichaam dat onvoldoende energie levert, terwijl de uitslagen geruststellend lijken.
Van lichamelijke klachten naar psychische labels
Omdat klachten zich vaak uiten in stemming, gedrag of energie, belanden mensen regelmatig in de psychologische hoek. Soms terecht. Maar te vaak zonder dat de fysieke basis goed is onderzocht.
Professor Dick Swaab beschrijft dit helder in zijn boek Wij zijn ons brein:
ons denken, voelen en functioneren zijn onlosmakelijk verbonden met onze biologie.
Of, iets luchtiger gezegd:
wie de serie Dr. House kent, weet hoe vaak vage, ‘psychische’ of onverklaarde klachten uiteindelijk een lichamelijke oorzaak blijken te hebben. In de praktijk gebeurt dat helaas minder vaak.
Voeding als medicijn — geen wondermiddel, wel essentieel
Bij schildklierproblemen, en zeker bij auto-immuunreacties, is voeding geen detail. Het beïnvloedt:
- ontstekingsactiviteit
- darmfunctie
- neurotransmitters
- hormonale omzetting
- insuline en cortisol
Voeding werkt hier niet als magie, maar als biochemische ondersteuning. Dat het soms als een wondermiddel voelt, komt vooral doordat het zo vaak wordt genegeerd.
Niet in plaats van diagnostiek.
Niet in plaats van medicatie.
Maar als onmisbare pijler ernaast.
Wat ontbreekt er vaak?
Tijd.
Een goede anamnese.
Meerdere metingen.
En de bereidheid om klachten serieus te nemen, ook als ze niet netjes in één hokje passen.
Misschien herken je jezelf hierin. Of iemand in je omgeving.
Dan is dit geen oproep tot zelfdiagnose, maar tot beter kijken. En beter luisteren.
Wil je weten hoe jouw lichaam het beste schakelt tussen eten en niet eten? 📅 https://meetings.hubspot.com/lies
