bannerimage

Energie: de grote motor

Geschreven door: Liesbeth van Duijn
02 september 2020

bannerimage

Energie: de grote motor

Geschreven door: Liesbeth van Duijn

Hoe je van vermoeidheid en stress dikker wordt

De vakanties zijn weer afgelopen en het ‘normale’ leven is weer begonnen. Het was een bijzondere zomer en we kunnen ons voorstellen dat deze niet de rust en ontspanning heeft gebracht waar je zo naar uitkeek. Het gevolg: energie tekort. Een term die velen bekend voorkomt maar waarvan oorzaak en gevolg een veel spannender is dan je denkt. Wil jij bijvoorbeeld weten waarom voldoende energie essentieel is om te kunnen vluchten in geval van ACUTE STRESS en waarom dat een belangrijke overlevingsstrategie was in de oertijd? En hoe we anno 2020 met stress omgaan? Lees verder voor het antwoord!

We beginnen met een gratis wijsheid. Het leven kost energie en niks is gratis. Het is dus heel belangrijk om energie te kunnen aanmaken én opnemen. Dat zijn twee verschillende dingen. Je moet energie kunnen aanmaken en aanspreken op het moment dat je het nodig hebt. Ook moeten je organen de energie juist kunnen verdelen zodat het daar zit waar je het nodig hebt: voor denken, bewegen of het afweren van ziektes bijvoorbeeld.

Energie is de motor

Energiefabriekjes

Juist na die vakantieperiode kan het leven je zwaar op de maag vallen. Ineens moet er weer van alles. En was die vakantie nou wel zo relaxed of heb je alle exitement in twee weken gepropt en ligt er nu een berg werk op je te wachten? Of kon je helemaal niet op vakantie en hebben de sleur en de zorgen je helemaal uitgeput?

In alle bovenstaande gevallen zal er, zodra je hersenen opmerken dat er iets moet gebeuren, energie aangemaakt moeten worden. Vervolgens geven die hersenen een seintje aan de schildklier en deze zet je mitochondriën aan het werk. …Mitowat? Mitochondriën zijn de energiefabriekjes in de cellen. Deze moeten aan de slag om de benodigde energie aan te maken.

Ben je te moe om iets te ondernemen? Dan kan het dus zijn dat er ruis in deze keten van boodschappen zit. Bijvoorbeeld door een traag werkende schildklier, of als je ziek bent. Voor het aanmaken van energie heb je drie belangrijke grondstoffen nodig: Water zuurstof en glucose. Dus deze moeten in voldoende mate aanwezig zijn en die haal je uit de juiste voeding.

Welk direct effect heeft een tekort op een van deze grondstoffen op je leven? Dit uit zich bijvoorbeeld in gebrek aan concentratie of een verminderd geheugen. Of het verteren van voedsel gaat niet zoals het moet, wat weer effect heeft op je gewicht.

Energietekort

Lief zijn voor je lever

Naast je schildklier en je hersenen is je lever ook een ware energievreter. Wist je bijvoorbeeld dat deze bijna 20 procent van alle energie gebruikt die je nodig hebt? Terwijl de hersenen maar 16 procent verbruiken? Waar heeft de lever dan al die energie voor nodig? De belangrijkste functies van de lever zijn ontgiften en het aanmaken van hormonen. Ook fungeert je lever als opslagplaats voor zware metalen, zodat deze niet in de andere organen terecht komen maar ook voor suikers en eiwitten. De lever is dus een drukbezet baasje. Om lief te zijn voor je lever kun je er op letten dat je varieert met je voeding zodat je niet te veel anti-nutriënten binnen krijgt.

Anti-nutriënten zijn stoffen die van nature in alle voeding voorkomen. Ze kunnen de opname van één of meerdere voedingsstoffen belemmeren of schadelijk zijn. Door je voeding goed te bewaren en te bereiden en ook door variëren, verlaag je de hoeveelheid antinutriënten die je binnenkrijgt. Eigenlijk verdient die lever als orgaan ook weer een heel eigen artikel, iets waar we later ook nog op terug zullen komen. Maar je kunt aanhouden dat je lever wel vaart bij bittere en zure stofjes in groenten en fruit. Dus bijvoorbeeld witlof en citroen zijn aardig voor je lever. Uiteraard weer: met mate en gevarieerd want door variatie krijgen wij natuurlijk weer heel veel verschillende voedingsstoffen binnen. 

Bewegen moet, maar waarom eigenlijk

Het belang van bewegen is bij velen bekend maar hoewel spieren ook energie vragen, maak je de benodigde energie aan…..juist, door te bewegen! Mensen die regelmatig sporten zien dus ook dat spierweefsel effectiever ingezet wordt voor je energiefabriekjes. Die eerder genoemde mitochondriën die zich weer vooral in je spieren bevinden.

Je wordt geboren met een bepaalde hoeveelheid energiefabriekjes of mitochondriën. Deze bevinden zich voornamelijk in de spiercellen. Je kunt deze dus door goede voeding en bewegen effectiever leren inzetten maar je kunt er nooit MEER van maken dan waar je mee geboren bent.

Ongezond leven kan wel resulteren in de afname van de hoeveelheid mitochondriën en je kunt ze ook weer aanmaken, maar dus nooit meer dan het originele aantal. Dat getal heeft weer te maken met wat je moeder tijdens je zwangerschap heeft gedaan en gegeten. Maar ook dit is weer een volgend artikel waard. Zo leer je nog wat van deze nieuwsbrief en er volgt nog veel meer!

Bewegen is belangrijk

Fight, Flight or Freeze?

Stel, er staat een leeuw voor je neus. Fight or flight or freeze is dan de oer-reactie. En wat gebeurt er in je lichaam? Je bijnieren maken onmiddellijk stresshormonen aan, die hormonen komen in je hersenen terecht en die geven aan je schildklier door: MEER ENERGIE NU! Dat doet hij vervolgens door die mitochondriën de opdracht te geven om meer energie te maken. 

Je schildklier is daarmee dus eigenlijk een emotie-gestuurd orgaan, maar ook daarover later meer.

Wat is nu de reactie die het meeste energie kost? Juist: vluchten! En wat doe je als je veel te weinig energie hebt? Freeze! En word je dus hoogstwaarschijnlijk opgegeten. En zo zie je maar weer hoe belangrijk het was om voldoende energie te hebben. Vandaag word je niet meer opgegeten, maar je weet nu wel waarom je af en toe letargisch op de bank hangt te zappen.

Tegenwoordig hebben we echter meestal niet met een leeuw, maar met chronische stress te maken. Dat is geen momentopname meer. En zowel bijnieren als schildklier werken zich dan een slag in de rondte maar er komt niet meer energie. Tot bijnieren en schildklier denken; bekijk het maar ik kap ermee. En dan heb je te maken met uitgeputte organen en ben je constant dodelijk vermoeid, je kunt je niet concentreren en zelfs in de leuke dingen heb je geen zin. Het vervelende is dat je hersenen in die situatie niet tot rust willen komen, want die zijn op zoek naar eten en reageren alleen nog op directe bedreigingen. Last but not least…ook je spijsvertering loopt achterstand op en tot overmaat van ramp word je ook nog eens dikker omdat alles wat energie kost de overige processen plat legt. 

De oplossing is dus weer: goede voedingsstoffen in de juiste hoeveelheden met de juiste pauzes ertussen en bewegen (zoals in de oertijd). Zo is ook dat cirkeltje weer rond.

(Een andere goede tip om stress te reduceren is: maak een balans op van dingen die je moet doen en dingen die je wilt doen. Dus tegenover die vervelende klus staat als beloning iets leuks. Je schildklier gaat je dankbaar zijn en met je meewerken EN die energie weer beter aanmaken. Logisch eigenlijk he? )

Wees lief voor je lever

Werk aan je immuun-systeem

In deze tijd is super actueel natuurlijk ook: het afweersysteem tegen ziekten. In het vechten tegen ziekten gaat ontzettend veel energie zitten. Dat gaat bijvoorbeeld ook weer ten koste van je spijsvertering, waardoor je darmen minder zijn bestand tegen pathogenen (biologische ziekteverwekkers). Ook die weerstand is weer gebaat bij bewegen (vooral buiten) zodat die spieren weer genoeg energie kunnen aanmaken. Zorg dus voor die balans van: “moeten” versus “willen”. Slaap goed! In een later artikel meer over slaap maar een tip die we je nu alvast kunnen geven is: bereid je slaap goed voor. Haal je geen stress op de hals, kijk geen tv en verminder prikkels. Houd daarbij een standaardpatroon aan, gebaseerd op ritme rust en regelmaat. Dus eigenlijk weer zo een logische cirkel.

Mooi hoe je lichaam werkt toch? 
We vertelden je laatst al dat de orthomoleculaire voedingsleer te vergelijken is met hogere wiskunde, en dat wij daar experts in zijn die jou graag verder willen helpen. Ben je na het lezen nieuwsgierig geworden? En wil je nog veel meer weten over gezond eten, bewegen en stressvermindering? Neem dan eens vrijblijvend contact op met onze experts. Zij kunnen je alles vertellen over de voordelen van een op maat gemaakt voedingsplan.

Liesbeth van Duijn

Geschreven door: Liesbeth van Duijn

Diëtist en orthomoleculair therapeut

Werd dietist aan de Haagsche Hogeschool, Orthomoleculair en Epigenetisch therapeut via Natura Foundation en BrainQ en NLP Master practioner bij Richard Bandler zelf. Als diëtiste, die ooit worstelde met overgewicht en slechte eetpatronen, is zij ook ervaringsdeskundige in het afslanken. Daarbij ligt de focus op de hormoonhuishouding, en de besturing van neuro-transmitters welke van groot belang zijn bij succesvol afvallen en fit worden.